ÇİNİ, SERAMİK, HAT, MİNYATÜR VE GRAVÜR SANATÇISI ŞEMSEDDİN DELEN VE ESERLERİ ÜZERİNE
(ON THE ARTIST OF TILE, CERAMICS, CALLIGRAPHY, MINIATURE AND ENGRAVING, ŞEMSEDDİN DELEN AND HIS WORKS )

Yazar : Cengiz ALYILMAZ  - Semra ALYILMAZ  
Türü :
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 5/1
Sayfa : 1-34
    


Abstract

Türklük Bilimi (Türkoloji), Türk tarihini, dilini, edebiyatını, kültürünü, sanatını, arkeolojisini, epigrafisini, etnolojisini, antropolojisini… kısacası Türklere ait her şeyi bütüncül olarak ele alıp inceleyen bilim dalının adıdır. Epigrafi (yazıt bilim) ise fonetik (sözlü) dilin dışındaki her türlü grafik dil ögesini (tasvirleri, resimleri, çizimleri, damgaları, sembolleri, yazıları ve yazıtları) araştırıp inceleyen bilim dalının adıdır. Çini, seramik, hat, minyatür ve gravür sanatları da hem Türklük Bilimi’ni (Türkoloji’yi) hem de epigrafiyi (yazıt bilimini) çok yakından ilgilendiren sanatlardır. Bu sanatların nitelikli temsilcilerinin / ustalarının sayıları gün geçtikçe azalmakta; söz konusu sanatlara ait çok önemli değerler de teknolojik gelişmelere yenik düşerek kaybolup gitmektedir. Çini, seramik, hat, minyatür ve gravür sanatlarının yaşatılması için büyük gayret gösteren, yaptığı eserlerle ve yetiştirdiği öğrencilerle bu sanatların yaşatılmasına ve geliştirilmesine önemli katkı sağlayanlar ustalardan dan biri de Şemseddin Delen’dir. Şemseddin Delen, 01.07.1954 tarihinde Makedonya’nın (Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nin) Tetova / Kalkandelen şehrinde dünyaya gelir. O, henüz bir yaşındayken ailesi, Kalkandelen’den ayrılıp Türkiye’ye / Kütahya’ya gelip yerleşir. Delen, ilkokul ve ortaokul öğrenimini Kütahya’da, lise öğrenimini ise Bursa’da tamamlar. Delen, 1988 yılında, Anadolu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Elektrik Bölümü’nden mezun olur. (Uzun bir süre devlet memuru olarak görev yapar; 2008 yılında Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketinden Makine İkmal Şefi olarak emekliye ayrılır). Şemseddin Delen, ondaki yeteneği fark eden iş arkadaşı, çini, seramik, hat ve minyatür sanatçısı Abdulkadir Uçaroğlu’nun yönlendirmesiyle 1984 yılında bu sanatlarla ilgilenmeye başlar. Delen, geride kalan otuz yılı aşkın süre içinde hem geleneksel yöntem ve tekniklerle hem de kendine has yöntem ve tekniklerle çini, seramik, hat, minyatür ve gravür sanatlarında eşsiz eserler yapmayı başarır; birçok kişinin de bu sanatları sevmesine ve geliştirmesine vesile olur. Bu makalede Şemseddin Delen’in hayatı ve sanatı hakkında bilgiler verilmekte; onun bazı eserlerinin görüntüleri bilim dünyasıyla ve ilgilileriyle paylaşılmaktadır. (Bu makale, Şemseddin Delen hakkında yazılmış ilk bilimsel-akademik yayın olma özelliği taşımaktadır).



Keywords

Türklük Bilimi, Şemseddin Delen, çini, seramik, hat, minyatür ve gravür sanatları.



Özet

Turcology is the scientific discipline that comprehensively examines and studies everything related to the Turks, including their history, language, literature, culture, art, archaeology, epigraphy, ethnology, anthropology, and much more. Epigraphy (the study of inscriptions) is the branch of science that researches and studies all kinds of graphic language elements (descriptions, pictures, drawings, stamps, symbols, writings, and inscriptions) outside of phonetic (spoken) language. The arts of tilemaking, ceramics, calligraphy, miniature painting, and engraving are also arts that are very closely related to both Turcology and epigraphy. The number of qualified representatives/masters of these arts is decreasing day by day, and very important values belonging to these arts are being lost due to technological developments. One of the masters who has made great efforts to keep the arts of tilemaking, ceramics, calligraphy, miniature painting, and engraving alive, and who has made significant contributions to the preservation and development of these arts with his works and the students he has trained, is Şemseddin Delen. Şemseddin Delen was born on July 1, 1954, in Tetova/Kalkandelen, Macedonia (Republic of North Macedonia). When he was just one year old, his family left Kalkandelen and settled in Kütahya, Turkey. Delen completed his primary and secondary education in Kütahya and his high school education in Bursa. In 1988, he graduated from the Electrical Engineering Department of Anadolu University Vocational School. (He worked as a civil servant for a long time; he retired in 2008 as the Head of Machinery Supply at the Turkish Electricity Distribution Company). Şemseddin Delen began to take an interest in these arts in 1984, thanks to the guidance of his colleague Abdulkadir Uçaroğlu, a tile, ceramics, calligraphy, and miniature artist who recognized his talent. Over the past thirty years, Delen has succeeded in creating unique works in the arts of tile, ceramics, calligraphy, miniature painting, and engraving, using both traditional methods and techniques as well as his own unique approaches; he has also inspired and encouraged many to appreciate and develop these arts. This article provides information about Şemseddin Delen’s life and art and shares images of some of his works with the scientific community and interested parties. (This article is the first scientific-academic publication written about Şemseddin Delen).



Anahtar Kelimeler

Turcology, Şemseddin Delen, tile, ceramics, calligraphy, miniature and engraving arts.